Loksins, loksins ákvað ég að skella mér á Óresteiu, jólasýningu Þjóðleikhúss okkar Íslendinga. Mér hafði reyndar verið boðið af vinkonu á generalprufuna í desember, en einhvern veginn tókst mér að klúðra því og mætti allt of seint. Ég var einnig búinn að lofa góðum vini að ég myndi redda honum miða, en sem starfsmaður leikhússins get ég fengið sæti á ágætu verði. Eitthvað gekk það þó illa að samræma okkur vinina í prufunum, og nú í síðustu viku fékk ég hálfgert áfall þegar ég fattaði að það væru aðeins örfáar sýningar eftir. Það væri nú alveg týpískt fyrir mig að takast að klúðra þessu algjörlega og missa af einni af þeim fáu uppsetningum sem ég var virkilega spenntur fyrir. En á endanum tókst okkur að samstillast og ég pantaði miða fyrir tvo miðvikudagskvöldið 6. maí kl. 19
En þetta var ekki eini mikilvægi viðburðurinn sem fara skyldi fram þetta örlagaríka kvöld. Kl. 19 þetta sama kvöld stóð til að önnur umferð í viðureign liðanna Bayern München og Paris Saint-Germain færi fram. Liðið sem bæri sigur úr býtum myndi svo mæta aumingjunum Arsenal í úrslitaleik Meistaradeildar Evrópu. Fyrri leikur liðanna fór 5–4 parísarbúum í vil og var þeim leik lýst af fjölmiðlum sem hinum fullkomna fótboltaleik.
Ég er ekki strangtrúaður fótboltaunnandi, en sem Tottenham-maður hef ég miklar mætur á Harry Kane og dauðlangar að sjá hann sigra stærstu dollu félagsliðaboltans. Hingað til hefur ferillinn hins vegar verið hálfgerður harmleikur og lítið af málmi á hans heimili. Í þessu lífi verður maður nú samt að forgangsraða því sem skiptir mann máli og ég vissi að ég fengi mun meira úr því að fara í leikhús heldur en að hanga á American bar og stara á eftir einhverjum bolta.
Við vinirnir vorum mjög spenntir fyrir þessu fjögurra klukkustunda langa forngríska meistarastykki sem hvorugur okkar hefur hugmynd um hvað um snýst. Á slaginu sjö vorum við sestir á annan bekk einnar þeirra fjögurra sætis stúkna sem snúa að sviðinu fyrir miðjum sal, er leikararnir fimm labba inn. Þau brosa breitt og hlæja hýrt. Heilsa gestum og hegða sér frekar eins og þau séu að mæta á æfingu heldur en eina af seinustu sýningunum. Spennan í loftinu var yfirgnæfandi og fann á mér að þetta yrði svakalegt en á sama tíma vissi ég að orustan um Evrópu væri að hefjast. Ég fékk gæsahúð…
Sviðsmyndin sjálf, einhvers konar altari eða grafreitur byggt úr gifsplötum, nær strax að koma einhverjum harmi fyrir í manni. Í gegnum ferli sýningarinnar leggja persónur leikmyndina í rúst, en praktísk element hennar virka afbragðsvel á mjög minimalískan og fágaðan hátt. Beint fyrir ofan altarið er eitthvað geðveikt flott ljós, ljós sem lítur út fyrir að eiga heima inn á baðherbergi í einhverju lúxusbaðlóni, nema uppsprengt. Leikmynda- og ljósahönnuður fá fimmu frá miðlinum, bravo.
Leikararnir fimm, þau Ebba Katrín Finnsdóttir, Ásthildur Úa Sigurðardóttir, Nína Dögg Filippusdóttir, Atli Rafn Sigurðarson og Hilmir Snær Guðnason, eru öll frábær. Persónulega var framistaða Ásthildar Úu í pínu uppáhaldi, en það var í fyrsta sinn sem ég fékk að sjá hana leika á sviði. Þrátt fyrir að vera ekki með kraftmestu og háværustu röddina í húsinu eignaði hún sér á köflum sviðið með raddbeytingu og svipbrigðum.
Í hlutverki völunnar Kassöndru minnti hún mjög á stórleik Joaquin Phoenix í The Joker, einni af mínum uppáhaldskvikmyndum. Ég er mikill sökker fyrir því þegar leikarar „go full retard“, eins og gárungarnir segja. Tónlist sýningarinnar eftir Báru Gísladóttur er einnig glæsileg og ég sé eftir að hafa ekki farið á fyrstu sýningarnar þar sem hún flutti verkið live. (Það hvarflaði að mér um stund hvort tónlistin væri líka undir áhrifum The Joker, en þar gerði Hildur Guðnadóttir svipaða hljóðmynd, einnig á sellóinu. Ég ætla nú samt ekkert að segja það).
Stór stjarna kvöldsins var hins vegar textinn, alveg upp á tíu að mínu mati, og flutningur hans af leikurum heillaði gesti upp úr skóm og sokkum. Maður er alltaf var við hvar í tíma mannkynssögunnar atburðir sögunnar eiga sér stað, en nútímanum er slett inn hér og þar á mjög frumlegan og ótruflandi hátt. Í byrjun var söguþráðurinn svolítið ruglingslegur, en það tók ekki langan tíma að fóta sig.
Hver leikari bregður sér í nokkur hlutverk og hefur til þess hver sína grímu sem á höfuð sér til að auðvelda persónuleikaröskunina. Mjög skemmtileg og lífræn útfærsla á flókinni og stórtækri sögu. Eina skiptið sem farið var yfir strikið, að mínu mati, var í blálokin þegar persónur þess atriðis missa sig í einhverri metanarratívu varðandi eigin hlutverk og tilgang.
En það kemur ekki að sök í þessari mögnuðu útfærslu hans Benna A. á þessari blóðugu sögu um morð og hefndir, griðargjörð og refsingu, sem á skuggalega mikið við í nútímanum, rúmum 2500 árum eftir að hún var skrifuð.
Eins og áður hefur komið fram er sýningin um fjórar klukkustundir að lengd og á henni eru tvö hlé. Í því fyrra vorum við vinirnir óðir í að komast út, sprettum út á götu og dúndruðum í okkur bjór og einu blysi. Eftir að hafa rætt sýninguna af mikilli ástríðu í smá stund rann upp fyrir okkur að í bæjaralandi væri gríðarlega mikilvægur fótboltaleikur að spila síðustu mínútur venjulegs leiktíma. Áður en við færðum okkur aftur í sætin okkar stekk ég inn á fotbolti.net og sé að staðan er 0–1 fyrir París.
Við urðum báðir harmslegnir, og ekki á góðan hátt; það er nákvæmlega ekkert cathartic við íþróttir. Ég sá að Dembélé hafði komið þeim yfir snemma í leiknum, á þriðju mínútu. Það hlýtur að hafa verið á sama tíma og áhorfendur Kassans þetta kvöld fengu fyrirboða um hvað koma skyldi, þegar Agamemnon konungur sker stelpu á háls eins og skepnu í upphafi sögunnar.
„Aumingja Kane,“ segjum við vinirnir báðir og lútum höfði. Nú fyrst var ég við það að brotna niður. En við hresstum okkur við og settumst aftur inn í salinn. Agamemnon hafði snúið heim frá Tróju eftir tíu ára stríð og var samstundis myrtur af eiginkonu sinni, Klítemnestru drottningu, í hefndarskyni fyrir að fórna kornungri dóttur þeirra til guðsins Apollons.
Sagan var orðin svo þrúgandi og við vinirnir orðnir svo spenntir að sjá eftirmála þessa alls að við gleymdum lokaáhlaupi stríðsmannsins Harrys Kane í orustunni um Evrópumeistaratitilinn í fótbolta. Svo helteknir vorum við að í seinna hléinu gleymdum við alveg að kíkja á lokatölur leiksins.
Eftir átakanleg uppgjör í hofi Aþenu slökknar á seinasta kertinu og allt verður svart. Í tíu sekúndur sitja áhorfendur í hljóði og bíða vandræðalega eftir einhverju merki um hvað gera skuli næst. Þá tekur einhver áhorfendanna á skarið og út brýst mikið og hávært lófaklapp. Ljósin kvikna og leikararnir hneigja sig. Í góðar tvær mínútur klöppum við í salnum á meðan þau á sviðinu hneigja sig aftur og aftur, enda allir himinlifandi yfir þessu stórbrotna stykki.
Tuttugu mínútum eftir sýningarlok vorum við vinirnir búnir að jafna okkur nóg á gríska harmleiknum til að líta á þann þýska. Lokatölur 1–1. Parísarbúar komnir áfram í úrslitaleikinn. Þá rann það upp fyrir mér að Harry Kane og Klítemnestra, sú persóna sem ég tengdi mest við í sögunni, áttu margt sameiginlegt. Bæði eru soddan tragískar persónur af annarra sökum. Þau hefna sín, að mínu mati réttlætislega, á eigin svikulum ástvinum en fá svo eigin fjölskyldu upp á móti sér og eru refsuð af henni.
Klítemnestra drepur eiginmann sinn eftir að hann fórnar dóttur þeirra Ífigeníu en er svo myrt af syni sínum Óresteifi sem hyggst hefna föður síns. Harry Kane svíkur uppeldisklúbb sinn Tottenham Hotspur og fer yfir til Bayern München eftir að Daniel Levy, stjórnarformaður Tottenham, svíkur hann. Í dag hlæja svo stuðningsmenn Tottenham að honum þegar honum tekst ekki að sanna sig á stóra sviðinu sem einn sá besti í sögu fótboltans. Lífið getur verið svo ótrúlega ósanngjarnt.
Óresteia var mögnuð upplifun sem ég og aðrir munu seint gleyma. Þessi uppsetning mun búa í minningu okkar sem einn sú besta í sögu íslensks leikhúss. Hún myndi fá fullt hús stiga ef ekki væri fyrir slæm úrslit í Meistaradeildinni.